Rui bij kippen: wat is normaal en hoe help je je kippen erdoorheen?

06 november 2026, door Michael van Wassem, 5 min lezen

Veren overal, minder eieren en een haveloze kip: dat is meestal de jaarlijkse rui. Lees wat normaal is, hoe lang het duurt en wanneer je naar de dierenarts gaat.

Plotseling liggen er veren in de ren, ziet je beste legkip er haveloos uit en blijven de eieren weg. In de meeste gevallen is dat geen ziekte, maar de jaarlijkse rui. Het is een normaal proces, maar het kost je kippen veel energie. Met aandacht voor voeding, rust en hygiëne komen ze er goed doorheen.

Wat is rui en is het normaal?

Rui is het vervangen van oude, versleten veren door nieuwe. Alle kippen doen dit minstens één keer per jaar. Tijdens de rui stoppen veel kippen tijdelijk met leggen, omdat het lichaam eiwit en energie nodig heeft voor nieuwe veren. Veren bestaan voor het grootste deel uit eiwit (keratine).

💡 Kort antwoord: veerverlies in de herfst, samen met minder of geen eieren, is bij volwassen kippen meestal een normale rui. Kale plekken met een rode of ontstoken huid, veel jeuk, sloomheid of verlies van eetlust horen daar niet bij.

Wanneer ruien kippen en hoe lang duurt het?

De meeste kippen ruien in de late zomer en de herfst, als de dagen korter worden. Bij veel hobbykippen begint de eerste grote rui na het eerste legjaar, daarna volgt hij elk jaar. De rui duurt enkele weken tot enkele maanden en verschilt per ras, leeftijd en individu. Bij de ene kip gaat het in één keer, bij de andere geleidelijk, zodat je er bijna niets van ziet. Ook hanen ruien.

Zo herken je de rui

• Je vindt veren in het hok, in de ren en rond het zandbad.
• Op nek, rug of borst zie je dunne plekken of stekelige pennen: de nieuwe veren die nog in hun omhulsel zitten.
• De kip legt minder eieren of stopt helemaal.
• De kip is rustiger, wat schuwer en soms gevoelig als je haar aanraakt.

Rui of een probleem? Zo maak je het onderscheid

Veren kunnen ook verdwijnen door verenpikken van soortgenoten of door parasieten in het hok. Twijfel je, laat de kip dan beoordelen door een dierenarts met kennis van pluimvee.

Voeding en water tijdens de rui

Compleet legvoer blijft de basis van het rantsoen. Nieuwe veren vragen extra eiwit, en daarom krijgen kippen in de rui vaak wat eiwitrijke aanvullingen zoals meelwormen. Houd snacks altijd bescheiden: ze zijn een aanvulling en geen vervanging van compleet voer. Twijf je over het rantsoen, vraag dan advies aan je voerleverancier of dierenarts.

Etensresten en keukenafval horen er niet bij: het voeren daarvan aan landbouwhuisdieren, ook hobbykippen, is in de EU verboden. Kijk voor de actuele regels bij de NVWA.

Zorg ook voor vers en schoon water. Kies een drinkbak die past bij het aantal kippen, zoals de drinkbakken voor kippen, en ververs hem regelmatig. Wil je afwisseling bieden terwijl er geen eieren zijn, kijk dan bij kippenvoer en snacks. Een hooiblok zoals het Lax pikblok voor legkippen houdt kippen bezig en is een aanvullend diervoeder, geen vervanging van het hoofdvoer.

Rust, hok en omgang

• Raak minder aan. Pennen kunnen gevoelig zijn. Pak een ruiende kip alleen op als het nodig is en doe het rustig.
• Beperk stress. Verhuis de groep niet en voeg geen nieuwe kippen toe tijdens de rui.
• Zorg voor een droog, tochtvrij hok met wel voldoende ventilatie. Een kip met weinig veren houdt minder warmte vast.
• Ruim veren en mest regelmatig op. Zo zie je sneller of er parasieten of andere problemen spelen.
• Bied bezigheid. Een zandbad en scharrelmogelijkheden helpen om de dag te vullen.

Veelgemaakte fouten

1. Een normale rui aanzien voor ziekte en op eigen houtje middelen of supplementen geven. Bij twijfel hoort de dierenarts erbij.
2. Alleen snacks geven en het complete voer laten liggen.
3. Ruiende kippen vaak optillen of vastpakken.
4. Nieuwe kippen bij de groep zetten terwijl de groep al onder druk staat.
5. Kale plekken met rode huid wegwuiven als rui.

Checklist voor de ruiperiode

• ☐ Compleet legvoer als basis, snacks beperkt
• ☐ Vers, schoon water, elke dag gecontroleerd
• ☐ Hok droog, tochtvrij en geventileerd
• ☐ Rustig omgaan met de kippen, niet onnodig oppakken
• ☐ Veren opruimen en de huid van de kippen in de gaten houden
• ☐ Bij kale, rode of korstige plekken: dierenarts raadplegen

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt de rui bij kippen?

Gemiddeld enkele weken tot enkele maanden. Het verschilt per kip, ras en leeftijd. Zodra de nieuwe veren er zijn, hervatten veel kippen het leggen.

Moet ik extra voer geven tijdens de rui?

Compleet legvoer blijft de basis. Extra eiwit kan zinvol zijn, maar vraag bij twijfel advies aan je voerleverancier of dierenarts. Snacks zijn een aanvulling.

Wanneer moet ik naar de dierenarts?

Bij kale plekken met rode of ontstoken huid, veel jeuk, sloomheid, verlies van eetlust of een kip die buiten het ruiseizoen plotseling stopt met leggen.

Ruien hanen ook?

Ja. Hanen ruien ook, al valt het bij hen vaak minder op.

Samenvatting

• Rui is een normaal jaarlijks proces, meestal in de late zomer en herfst.
• Veerverlies en minder eieren horen erbij; kale, rode of jeukende plekken niet.
• Houd het voer compleet, het water vers en het hok droog en rustig.
• Raadpleeg bij twijfel een dierenarts.

Conclusie

De rui ziet er soms dramatisch uit, maar is meestal een teken dat je kippen hun veren vernieuwen. Geef ze rust, goed voer en schoon water, en let op signalen die er niet bij horen. Binnen enkele weken tot maanden zie je ze vaak weer in een glanzend kleed.

Bronnen

• Gezondheidsdienst voor Dieren (GD): voorlichting over hobbypluimvee
• Wageningen University & Research: pluimveevoeding en -welzijn
• Faculteit Diergeneeskunde Utrecht: pluimveegezondheid
• NVWA: regels over keukenafval en diervoeders

⭐ Voeg Fidello toe als voorkeursbron in Google

Tags

Diersoort:Kip Kennisbank Seizoensverzorging Uitleg Verzorging

• Deel met:
• WhatsApp
• Deel
• X
• Pin it
• Messenger
• Email