Artritis - chronische gewrichtsaandoening bij honden

Artritis - chronische gewrichtsaandoening bij honden

Belangrijk vooraf: Fidello is geen dierenarts. Deze pagina is bedoeld om je te informeren en helpt je niet aan een diagnose. Twijfel je over de gezondheid van je hond, of herken je onderstaande signalen? Neem dan altijd contact op met een dierenarts.

Artritis is een van de meest voorkomende chronische gewrichtsproblemen bij honden en treft zowel jonge als oude honden, al neemt de kans met de leeftijd toe. Het gaat om een blijvende ontsteking en slijtage van een of meer gewrichten, waardoor kraakbeen geleidelijk afneemt en bewegen op termijn pijnlijker en stijver wordt. Bij honden wordt deze vorm van gewrichtsslijtage ook wel osteoartritis of osteoartrose genoemd.

Wat is artritis?

Bij een gezond gewricht zorgt een laag kraakbeen voor een soepele, wrijvingsarme beweging tussen de botuiteinden. Bij artritis is dat kraakbeen aangetast: het wordt dunner, ruwer en verliest zijn schokdempende werking. Het gewricht reageert daarop met een lichte ontsteking en soms nieuwvorming van bot rond de gewrichtsrand. Dit proces is meestal geleidelijk en progressief: het verergert doorgaans langzaam in de loop van maanden tot jaren, in plaats van dat het in één keer optreedt.

Welke honden lopen risico?

Artritis komt vaker voor bij oudere honden, doordat gewrichten simpelweg langer zijn belast, maar ook jongere honden kunnen het ontwikkelen, met name na een eerder gewrichtsletsel, een aangeboren gewrichtsafwijking zoals heupdysplasie of elleboogdysplasie, of langdurige overbelasting. Grote en zware rassen lopen een verhoogd risico doordat hun gewrichten relatief meer gewicht dragen. Overgewicht vergroot de druk op de gewrichten en wordt vaker gemeld als versnellende factor. Het is dus een raso-onafhankelijke aandoening die wel duidelijk leeftijd- en gewichtsgevoelig is.

Symptomen

Vroege signalen zijn vaak subtiel: iets moeizamer opstaan na een rustperiode, aarzeling bij het nemen van een trap, minder animo voor lange wandelingen of rennen, of een lichte stijfheid die na een tijdje bewegen weer wat wegtrekt. Bij verdergevorderde artritis kunnen duidelijke kreupelheid, een veranderde houding, spierafname rond het aangedane gewricht en merkbare pijn bij aanraking optreden. Signalen die om spoed vragen zijn een plotselinge, hevige kreupelheid, een gewricht dat duidelijk gezwollen is, of een hond die een poot volledig ontlast.

Wanneer naar de dierenarts?

Neem contact op wanneer je hond aanhoudend stijver beweegt, minder actief is dan normaal, moeite krijgt met opstaan, traplopen of springen, of wanneer een eerder onopvallende stijfheid geleidelijk erger wordt. Bij een plotselinge, hevige kreupelheid of een zichtbaar gezwollen gewricht is een eerdere afspraak op zijn plaats.

Hoe wordt het vastgesteld?

Een dierenarts onderzoekt de gang, het bewegingsbereik van de gewrichten en reacties op aanraking of manipulatie. Röntgenonderzoek kan gewrichtsveranderingen, kraakbeenverlies en botnieuwvorming rond het gewricht zichtbaar maken. Soms wordt aanvullend bloedonderzoek gedaan om andere oorzaken van stijfheid of pijn uit te sluiten. Deze pagina kan niet vaststellen of jouw hond artritis heeft; dat kan alleen een dierenarts na onderzoek beoordelen.

Behandeling in hoofdlijnen

Een behandelplan wordt door de dierenarts bepaald en hangt af van de ernst, de leeftijd van de hond en het aangedane gewricht. Mogelijkheden lopen uiteen van gewichtscontrole, aangepaste beweging en pijnmanagement tot fysiotherapie, hydrotherapie of, in bepaalde gevallen, chirurgische opties. Artritis is doorgaans niet omkeerbaar, maar de klachten kunnen met de juiste begeleiding vaak wel goed onder controle worden gehouden.

Wat je zelf kunt doen

Naast de behandeling die een dierenarts voorschrijft, kun je thuis bijdragen aan comfort: houd je hond op een gezond gewicht, kies voor rustige, regelmatige beweging in plaats van korte hevige inspanning, vermijd gladde vloeren en gebruik eventueel een opstapje of helling bij de auto of bank, en bied een zachte, drukverdelende ligplek aan. Dit vervangt geen medische behandeling, maar kan wel helpen om het dagelijks comfort te vergroten.

Preventie en verantwoorde fokkerij

Artritis zelf is niet altijd te voorkomen, maar het risico op vroegtijdige of ernstigere klachten kan wel worden beperkt. Gewichtscontrole gedurende het hele leven van de hond, met name tijdens de groeifase, vermindert de belasting op de gewrichten. Bij rassen met een verhoogd risico op erfelijke gewrichtsafwijkingen helpt het wanneer fokkers de ouderdieren laten screenen, omdat een onbehandelde onderliggende gewrichtsafwijking op termijn vaker tot artritis leidt.

Leven met artritis

Veel honden met artritis houden, met een aangepaste levensstijl en begeleiding van de dierenarts, nog jarenlang een goede kwaliteit van leven. Een vast beweegritme, gewichtscontrole, een comfortabele ligplek en regelmatige controle helpen om de klachten behapbaar te houden en veranderingen op tijd te signaleren.

Ondersteunende producten

Een drukverdelend orthopedisch kussen of ligmat kan praktisch ondersteunen door de druk op de gewrichten tijdens rust te verminderen, maar behandelt de aandoening niet. Voorbeelden zijn het Trixie Vitaal Orthopedisch Kussen en de Trixie Vital Ligmat Lonni Orthopedisch. Kies een maat waarin je hond volledig uitgestrekt kan liggen.

Veelgestelde vragen

Is artritis hetzelfde als artrose?
De termen worden vaak door elkaar gebruikt; bij honden wordt de chronische gewrichtsslijtage meestal osteoartritis of osteoartrose genoemd.

Kan een jonge hond al artritis krijgen?
Ja, met name na gewrichtsletsel of bij een onderliggende gewrichtsafwijking, al komt het vaker voor bij oudere honden.

Is artritis te genezen?
Nee, de gewrichtsveranderingen zijn meestal blijvend, maar de klachten zijn met begeleiding vaak goed te beheersen.

Helpt afvallen bij artritis?
Een gezond gewicht vermindert de belasting op de gewrichten en wordt vaker genoemd als ondersteunende factor, maar is geen vervanging van dierenartsbegeleiding.

Eindconclusie

Artritis is een veelvoorkomende, chronische gewrichtsaandoening die vooral oudere en grotere honden treft, maar ook jongere honden met een gewrichtsletsel of -afwijking kan aantasten. Vroege signalen herkennen, tijdig een dierenarts raadplegen en het dagelijks comfort ondersteunen maken het verschil tussen een hond die onnodig lang met klachten rondloopt en een hond die met de juiste begeleiding actief en comfortabel blijft.

Tot slot

Tot slot: dit artikel vervangt geen dierenartsbezoek. Fidello geeft geen diagnoses en schrijft geen behandelingen voor. Bij twijfel, aanhoudende klachten of acute signalen is een dierenarts altijd de juiste vervolgstap.