Wobbler Syndroom - aandoening van de nekwervels bij grote en reuzenrassen

Wobbler Syndroom - aandoening van de nekwervels bij grote en reuzenrassen

Belangrijk vooraf: Fidello is geen dierenarts. Deze pagina is bedoeld om je te informeren en helpt je niet aan een diagnose. Twijfel je over de gezondheid van je hond, of herken je onderstaande signalen? Neem dan altijd contact op met een dierenarts. Kan je hond plotseling niet meer op zijn poten staan, verergeren de signalen snel, of lijkt je hond duidelijk pijn te hebben in de nek? Ga dan direct naar een dierenarts of dierenkliniek, dit kan een spoedeisende situatie zijn.

Wobbler Syndroom, ook wel cervicale spondylomyelopathie genoemd, is een aandoening waarbij het wervelkanaal in de nek van een hond vernauwd raakt en het ruggenmerg of de zenuwwortels bekneld raken. De naam verwijst naar de wankele, wiegende manier van lopen die veel honden met deze aandoening laten zien, vooral met de achterpoten. Wobbler Syndroom komt vooral voor bij grote en reuzenrassen en kan geleidelijk verergeren als er niets aan wordt gedaan.

Wat is Wobbler Syndroom?

Bij Wobbler Syndroom ontstaat er op een of meerdere plekken in de nek te weinig ruimte in het wervelkanaal, waardoor het ruggenmerg wordt samengedrukt. Dierenartsen onderscheiden globaal twee vormen. Bij de eerste vorm, die vaker wordt gezien bij middelgrote tot oudere grote honden zoals de Dobermann, is een uitpuilende of versleten tussenwervelschijf de belangrijkste oorzaak van de vernauwing. Bij de tweede vorm, die vaker voorkomt bij jonge reuzenrassen zoals de Deense Dog, spelen misvormingen van de wervels zelf en instabiliteit van de nekwervels een grotere rol. Beide vormen leiden tot dezelfde soort klachten: druk op het ruggenmerg die de zenuwsignalen naar de poten verstoort.

Welke honden lopen risico?

Wobbler Syndroom wordt het vaakst gemeld bij de Dobermann en de Deense Dog, en in mindere mate bij andere grote en reuzenrassen zoals de Rottweiler, de Basset Hound en de Ierse Wolfshond. Bij de Dobermann treedt de aandoening doorgaans op middelbare tot oudere leeftijd op, terwijl de Deense Dog en andere reuzenrassen vaak al op jongere leeftijd, soms al vóór het tweede levensjaar, signalen kunnen laten zien. Naast een erfelijke aanleg wordt ook een te snelle groei of een voeding met een sterk overschot aan energie en eiwit tijdens de groeifase bij reuzenrassen genoemd als factor die het risico kan vergroten, al is dit minder eenduidig vastgesteld dan de rasgebonden aanleg zelf. Wobbler Syndroom kan, zij het zeldzamer, ook bij andere rassen en bij kleinere honden voorkomen.

Symptomen

Vroege signalen van Wobbler Syndroom zijn vaak subtiel: een lichte onvastheid in de achterhand, poten die af en toe over elkaar heen komen, of nagels van de achterpoten die opvallend afgesleten raken doordat een hond met de bovenkant van zijn voet over de grond sleept (knuckling). Op gladde vloeren of bij langzaam lopen valt de wiegende, wankele tred vaak het duidelijkst op. Naarmate de aandoening vordert, kan de zwakte zich uitbreiden naar alle vier de poten, kan een hond moeite krijgen met opstaan en zakken de voorpoten er soms doorheen bij het lopen. Sommige honden laten ook nekpijn zien: een gebogen houding van de nek, terughoudendheid om te bukken of omhoog te kijken, of een pijnreactie bij aanraking van de nek. Signalen die om spoed vragen zijn: een plotselinge, snelle verslechtering, een hond die niet meer zelfstandig kan opstaan of lopen, of duidelijke, hevige pijn in de nek.

Wanneer naar de dierenarts?

Neem contact op met een dierenarts zodra je een onvaste achterhand, sleepende achterpoten of afwijkende nagelslijtage bij je hond opmerkt, ook als de signalen mild lijken. Wacht niet af bij een hond die geleidelijk slechter gaat lopen: hoe eerder Wobbler Syndroom wordt vastgesteld, hoe meer behandelopties er meestal nog open staan. Bij een hond die plotseling niet meer kan staan of lopen, sterk verzwakt raakt in korte tijd, of duidelijk veel pijn heeft in de nek, is een spoedbezoek aan de dierenarts of dierenkliniek nodig.

Hoe wordt het vastgesteld?

Een dierenarts start meestal met een uitgebreid neurologisch onderzoek om de plaats en de ernst van het probleem in te schatten. Voor een definitieve diagnose is beeldvorming van de nekwervels nodig, zoals een MRI-scan of CT-scan; een MRI-scan geeft doorgaans het duidelijkste beeld van het ruggenmerg en de omliggende structuren. In sommige gevallen wordt aanvullend een myelografie uitgevoerd, waarbij een contrastvloeistof rond het ruggenmerg wordt ingebracht voordat röntgenfoto's worden gemaakt. Deze pagina kan je niet vertellen of jouw hond Wobbler Syndroom heeft; dat kan alleen een dierenarts vaststellen na onderzoek.

Behandeling in hoofdlijnen

De keuze tussen een conservatieve aanpak en een operatie hangt af van de ernst van de klachten, de bevindingen op de beeldvorming en de algehele conditie van de hond; de dierenarts bepaalt samen met jou wat het beste past. Bij een conservatieve aanpak ligt de nadruk op rust, het beperken van activiteiten die de nek belasten, en het onder controle houden van pijn en ontsteking, in overleg met en onder begeleiding van de dierenarts. Bij honden met ernstiger of aanhoudende klachten, of wanneer een conservatieve aanpak onvoldoende verbetering geeft, kan een operatie worden overwogen die is gericht op het opheffen van de druk op het ruggenmerg en, afhankelijk van de situatie, het stabiliseren van de betrokken nekwervels. Geen van beide aanpakken garandeert volledig herstel, en bij een deel van de honden kunnen klachten na verloop van tijd terugkeren of verder verergeren, ook na een operatie.

Wat je zelf kunt doen

Vervang een halsband bij voorkeur door een goed passend tuigje, zodat er geen druk op de nek komt te staan bij het aanlijnen. Beperk activiteiten met veel sprongen, trappen of ruw spel, vooral bij honden met een vastgestelde nekklacht, en overleg met de dierenarts over een geschikt beweegregime. Zorg voor een ondergrond met voldoende grip, zoals antisliptapijt op gladde vloeren, om uitglijden te voorkomen. Volg bij een reuzenrashond in de groei het voer- en groeiadvies van de dierenarts, aangezien een te snelle groei bij deze rassen mogelijk een rol speelt.

Preventie en verantwoorde fokkerij

Omdat Wobbler Syndroom een duidelijke rasgebonden aanleg kent, is terughoudendheid bij het verder fokken met dieren die de aandoening hebben ontwikkeld, of waarvan naaste familieleden de aandoening hebben, een verantwoorde keuze voor fokkers van gevoelige rassen. Bij reuzenrassen in de groei kan een uitgebalanceerd, niet-overmatig voedingsschema, afgestemd met de dierenarts, mogelijk bijdragen aan een lager risico, al is dit geen garantie dat de aandoening wordt voorkomen.

Leven met Wobbler Syndroom

Veel honden met een milde tot matige vorm van Wobbler Syndroom kunnen, met aanpassingen in beweging en omgeving en onder controle van de dierenarts, nog een aantal jaren een redelijke kwaliteit van leven behouden. Regelmatige controle helpt om een eventuele verslechtering op tijd te signaleren. Bij honden met ernstigere of snel voortschrijdende klachten bespreekt de dierenarts samen met jou wat een realistisch verwachtingspatroon is voor de kwaliteit van leven op langere termijn.

Veelgestelde vragen

Is Wobbler Syndroom hetzelfde als een hernia bij de hond?
Niet helemaal: bij een deel van de honden met Wobbler Syndroom speelt een uitpuilende tussenwervelschijf een rol, maar bij andere honden ontstaat de vernauwing vooral door misvorming of instabiliteit van de wervels zelf.

Is Wobbler Syndroom erfelijk?
Er is een duidelijke rasgebonden aanleg, vooral bij de Dobermann en de Deense Dog, wat wijst op een erfelijke component; de exacte overervingswijze is niet volledig bekend.

Kan mijn hond genezen van Wobbler Syndroom?
Behandeling kan klachten verminderen en de kwaliteit van leven verbeteren, maar een gegarandeerde volledige genezing is niet mogelijk; de dierenarts bepaalt per hond wat haalbaar is.

Moet mijn hond geopereerd worden?
Dat hangt af van de ernst van de klachten en de bevindingen op beeldvorming; niet elke hond met Wobbler Syndroom heeft een operatie nodig.

Eindconclusie

Wobbler Syndroom is een aandoening van de nekwervels die vooral bij grote en reuzenrassen zoals de Dobermann en de Deense Dog voorkomt, en die het ruggenmerg in de nek onder druk zet. Op tijd naar de dierenarts gaan bij een onvaste achterhand of sleepende poten, tijdig beeldvorming laten maken, en samen met de dierenarts kiezen tussen een conservatieve aanpak en een operatie, maken het verschil tussen een hond die onnodig achteruitgaat en een hond die zo lang mogelijk een goede kwaliteit van leven behoudt.

Tot slot

Tot slot: dit artikel vervangt geen dierenartsbezoek. Fidello geeft geen diagnoses en schrijft geen behandelingen voor. Bij twijfel, aanhoudende klachten of acute signalen is een dierenarts altijd de juiste vervolgstap.